ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΠΑΓΟΥ «Ο ΥΜΗΤΤΟΣ»

Ιουλ 18, 2011
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)
Πνευματικό Κέντρο Χολαργού «Αντιγόνη Ζουρούδη» «Μύθοι και πραγματικότητα για το περιβάλλον»  Πρέπει να επιβιώσουμε σ’ένα μικρό πλανήτη, την Γη, αλλά υπό κάποιους απόλυτους περιορισμούς οι οποίοι καλούνται «Φυσικοί Νόμοι», φυσικοί, όχι ανθρώπινοι, οι οποίοι είναι άνευ πραγματικής ισχύος, απλώς διέπουν και ρυθμίζουν τις μεταξύ μας σχέσεις εάν και όποτε εφαρμόζονται. Οι Φυσικοί Νόμοι έχουν καθολική ισχύ. Στην περίπτωσή μας, δηλαδή του περιβάλλοντος, δύο τέτοιοι Νόμοι μας ενδιαφέρουν πολύ: ο 1ος και ο 2ος Νόμος της Θερμοδυναμικής. Σύμφωνα με τον 1ο, μεταξύ των άλλων, η ενέργεια διατηρείται, και κατά τον 2ο , παρόλο που διατηρείται συνεχώς μειούται η δική μας προσβασιμότητα σ’αυτήν, δηλαδή η δυνατότητα να την χρησιμοποιούμε επ΄ωφελεία μας. Η σχέση των δύο αυτών Νόμων με το περιβάλλον είναι θεμελιώδης, διότι μας λένε ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες σ’ένα πεπερασμένο σύστημα όπως είναι η Γη δεν είναι δυνατόν ν’αυξάνονται απεριορίστως.   Επίσης, για να μπορέσουμε να επιζήσουμε επί του διαστημοπλοίου αυτού το οποίο λέγεται Γη, θα πρέπει να γίνουμε λιγότερο αυθάδεις, δηλαδή περισσότερο κόσμιοι, και να καταστείλουμε την οίησή μας έναντι αυτού του τρομακτικού ισχυρού «αντιπάλου» το οποίο λέγεται Φύση. Το πόσο αδύναμοι είμαστε το βλέπουμε συνεχώς: καπνίζει λίγο περισσότερο ένα ηφαίστειο στην Ισλανδία ή την Χιλή και παραλύουν όλες οι «πανίσχυρες» αεροπορικές εταιρείες∙ γίνεται ένας μεγάλος σεισμός και οι καταστροφές για το ανθρώπινο είδος μπορεί να μην είναι αναστρέψιμες∙ εμφανίζεται ένα νέο είδος βακτηρίου ή ιού και οι πάντες, ολόκληρα κράτη, δεν γνωρίζουνε πως θα το αντιμετωπίσουνε. Βεβαίως, η επιστήμη έχει μεγάλες δυνατότητες, αλλά και περιορισμούς, διότι πάντοτε λειτουργεί υπό την σιδηρά πειθαρχία των Φυσικών Νόμων. Ας μάθουμε λοιπόν να σεβόμαστε αυτόν που μας δίδαξε τα πάντα, την Μητέρα Φύση∙ το πρόβατο δεν πρέπει να πολυπαίζει με τον τσοπάνο αλλά ούτε και με το τσοπανόσκυλο. Ποιό είναι τώρα το θεμελιώδες περιβαλλοντικό πρόβλημα το οποίο θα κληθούμε, είναι ήδη μπροστά μας, ως κοινωνίες να λύσουμε; Ποιά είναι δηλαδή η αιτία στην οποία οφείλεται αυτό το οποίο καλείται «περιβαλλοντικό πρόβλημα»; Ακούμε επί παραδείγματος χάριν περί «κλιματικής αλλαγής», γενικώς περί «μολύνσεως» του περιβάλλοντος, περί της «τρύπας του όζοντος», κλπ. Σχηματίζεται η εντύπωση ότι με λίγο προσοχή, ανακύκλωση, χρησιμοποίηση λαμπτήρων χαμηλής ενέργειας κλπ, το πρόβλημα θα ξεπερασθεί. Δεν είναι όμως έτσι, τα πράγματα είναι πιο πολύπλοκα και πρέπει να θεραπεύσουμε την αιτία, όχι το αποτέλεσμα.   Το θεμελιώδες λοιπόν πρόβλημα εκ του οποίου όλα πηγάζουν είναι η «πληθυσμιακή έκρηξη», ο αριθμός των ανθρώπων επί της Γης ο οποίος αυξάνεται συνεχώς και μάλιστα με επιταχυνόμενο ρυθμό, άρα μειούται ταχύτατα το ότι μας αναλογεί κατ’άτομο. Ο πληθυσμός της Γης την εποχή των Ρωμαίων, περίπου 2.000 χρόνια πριν εκτιμάται στα 200.000.000 ( διακόσια εκατομμύρια). Προς τα τέλη του 19ου αιώνα, δηλαδή γύρω στα 1900, δηλαδή περίπου 100 χρόνια πριν, ο πληθυσμός της Γης αγγίζει το ένα δισεκατομμύριο (1.000.000.000). Εκατό χρόνια μετά, δηλαδή τώρα, έσπασε το «φράγμα» των επτά δισεκατομμυρίων (7.000.000.000). Σε περίπου 30 χρόνια από τώρα, ο πληθυσμός της Γης θα είναι ίσως περισσότερος από δέκα δισεκατομμύρια (10.000.000.000). Αυξανόμαστε τώρα με ταχύτητα 2,3-2,4 άτομα ανά δευτερόλεπτο, ή περίπου 85.000.000 ανά έτος και ο ρυθμός βαίνει αυξανόμενος. Είναι «ηλίου φαεινότερον» ακόμη και στον πλέον κακόπιστο σκεπτικιστή ότι είναι αδύνατον να συνεχίσουμε έτσι. Η Γη είναι πρακτικώς ένα απομονωμένο σύστημα, καταναλίσκουμε με την γενικότερη έννοια του όρου ό,τι ήδη υπάρχει, όλα εξαντλούνται σιγά-σιγά, με αυξανόμενη ταχύτητα και ήδη διανύουμε μια εκρηκτική περίοδο. Σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα θα έχουμε σειρά κρίσεων, τις έχουμε ήδη, πρώτων υλών, δηλαδή καυσίμων (ενέργειας, θυμηθείτε τους δύο πρώτους Νόμους της Θερμοδυναμικής), μετάλλων, λιπασμάτων (δηλαδή τροφής), ιχνοστοιχείων, νερού γλυκού κλπ. Η έλλειψη ενέργειας, δηλαδή η κατά κεφαλήν ενέργεια που θα δικαιούται κάποιος μειούται ταχύτατα∙ η «αποθήκη» γη αδειάζει συνεχώς. Αυτά όλα είναι αποτέλεσμα του υπερπληθυσμού, συγχρόνως με τις απίστευτες πλέον καταναλωτικές συνήθειες του μέσου ανθρώπου. Ας εστιάσουμε για λίγο στο θέμα ενέργεια, διότι το πρόβλημα της ενέργειας είναι το πλέον σημαντικό και εμφανές. Σας θυμίζω την περίφημο ρήση του Αρχιμήδη: «Δώσε μου ακλόνητη στήριξη και μπορώ να μετακινήσω τη Γη». Παραφράζοντας τον Αρχιμήδη θα μπορούσα να πω, «δώσε μου άπειρη ενέργεια και μπορώ να κάνω σχεδόν τα πάντα», δηλαδή ν΄ αντιμετωπίσω πολλά προβλήματα. Αλλά ποιες είναι οι ενεργειακές μας πηγές; Δίχως πολλά σχόλια αναφέρω. α) Ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, άνθρακες, όλα αυτά όμως έχουν ημερομηνία λήξεως αδιαφορώντας επίσης για το πρόβλημα του φαινομένου του θερμοκηπίου) β) Ανανεώσιμες πηγές (ήλιος, άνεμος∙ όμως δεν επαρκούν) γ) Βιοκαύσιμα (απόλυτη καταστροφή) δ) Πυρηνική ενέργεια (αποτελεί λύση αλλά καταλαβαίνουμε τα προβλήματα, επιστημονικά και κοινωνικά ε) Σύντηξη (μεγάλη ελπίδα, αλλά επί του παρόντος τελείως ανέφικτη)   Τι πρέπει να κάνουμε ; Εν γένει να σκεπτόμαστε περισσότερο. Ο Καρτέσιος είχε πει «Cogito ergo sum” (σκέπτομαι, άρα υπάρχω) και αυτό αποτελεί τη βάση του Δυτικού Ανθρώπου και η βάση των επιστημών. Εάν το ξεχάσουμε αυτό κινούμεθα μονοτόνως προς διαφόρων μορφών «θεοκρατίες», δηλαδή την απόλυτη καταστροφή του ανθρώπινου είδους. Προφανώς θα πρέπει ν’ αρχίσει να μειώνεται η ταχύτητα αυξήσεως του πληθυσμού μέχρι μηδενισμού της ταχύτητας ή μέχρι αρνητικής ταχύτητας, ώστε ο πληθυσμός της Γης να ισορροπήσει κάπου, π.χ. έξη δισεκατομμύρια (6.000.000.000) τελικώς, ώστε να κερδίσουμε χρόνο. Καταλαβαίνουμε όλες τις δυσκολίες της προτάσεως αυτής, απόρροια προφανώς της προτάσεως «1». Αλλά δεν υπάρχει άλλη λύση. Εάν αυτό δεν γίνει όλα τα άλλα είναι άνευ σημασίας. Να κάνουμε οικονομία στα πάντα. Αυτό είναι πλέον θέμα ηθικής. Κατ’ εμέ, ο άμετρος καταναλωτισμός είναι συνώνυμο της ανηθικότητας. Εάν θέλουμε την συνέχεια του ανθρώπινου είδους επί της Γης, αλλά με στοιχειώδη αξιοπρέπεια ζωής ο συνδυασμός των προτάσεων «2» και «3» είναι εκ των «ουκ άνευ». Ν’αυξήσουμε τις μεταξύ μας «σχέσεις», τις ανθρώπινες επαφές× πρέπει ν’αλλάξουμε φιλοσοφία προσέγγισης στην ζωή εάν θέλουμε να έχουμε ομαλή συνέχεια. Πρέπει να παύσουμε να είμαστε όλοι εναντίον όλων. Εάν δεν ακολουθήσουμε τις προτάσεις «1-4», εάν εμείς δεν συμμορφωθούμε, δεν εναρμονισθούμε με αυτό που οι Φυσικοί Νόμοι υπαγορεύουν (θυμηθείτε, οι Φυσικοί Νόμοι είναι αδιαπραγμάτευτοι), τότε θα το κάνει η Φύση από μόνη της, με τον τρόπο που Αυτή γνωρίζει. Για την Φύση αυτό είναι απολύτως άνευ σημασίας, για μας όμως θα είναι οδυνηρό και τελείως καταστροφικό.   Αριστείδης Μαυρίδης Καθηγητής φυσικοχημείας Του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μέλος ΔΣ Συλλόγου Υμηττός Παπάγου    
Κατηγορία Περιβάλλον
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΜΑΣ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ! Δασοπροστασία »

Σχόλια αναγνωστών

Εφημερίδα

download print

Καιρός

EMAIL Επικοινωνίας

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.